T-Shirt Story – opowieść, którą nosisz na sobie / 4–5.09
Czy to Ty nosisz ubranie, czy to ubranie nosi Ciebie? – oto pytanie, które postawili sobie organizatorzy akcji T-Shirt Story. Ich celem jest pokazanie, że odzież może być nośnikiem historii, emocji i wspomnień, a moda może stać się językiem filmu, tańca, performansu czy muzyki. Na początku września Bielsko-Biała stanie się przestrzenią opowieści o tym, co nosimy na sobie i jednocześnie w sobie. W programie znalazły się m.in. pokaz kolekcji „Symbiosis”, stworzonej przez młodzież z ubrań z drugiego obiegu, performans „Ucieleśnienia”, spotkanie z popularyzatorką wiedzy o klimacie i zrównoważonym rozwoju Pauliną Górską oraz finałowe widowisko „Kto tworzy historię?”.

Bo tak się składa, że historię Bielska-Białej tworzyli tkacze. Włókiennictwo było wpisane w DNA miasta już od średniowiecza, gdy na zachód od Starego Miasta, na Górnym Przedmieściu, zaczęli osiedlać się sukiennicy. Pamiątką po tamtych czasach jest oryginalny drewniany budynek z XVIII wieku przy ulicy Sobieskiego – Dom Tkacza, dziś oddział bielskiego Muzeum Historycznego. Zobaczysz w nim m.in. warsztat sukienniczy, krosna i inne tkackie narzędzia, ale największą wartością tego miejsca jest możliwość spojrzenia na historię włókiennictwa nie z perspektywy wielkiej fabryki i przemysłu, lecz pojedynczego człowieka, który pod jednym dachem mieszkał, pracował i prowadził rodzinne życie.

Narodowe Czytanie / 5.09
Narodowe Czytanie to ogólnopolska akcja wspólnego czytania dzieł polskiej literatury. W tym roku odbędzie się już po raz 15., a lekturą będą „Dziady” Adama Mickiewicza. Fragmenty dramatu przeczyta m.in. para prezydencka – Karol i Marta Nawroccy. Ale to w Warszawie. Bielsko-Biała przygotowuje własną odsłonę wydarzenia, która zapowiada się co najmniej intrygująco. Nie będzie to bowiem klasyczne czytanie z kartki. Książnica Beskidzka wspólnie z Teatrem Złym szykują wydarzenie performatywne oparte na II części „Dziadów” – tej, w której Mickiewicz przywołuje przedchrześcijańskie obrzędy wywoływania dusz zmarłych, by pomóc im osiągnąć wieczny spokój. Ciekawe czy mickiewiczowskie duchy pojawią się tego wieczoru w Bielsku-Białej?

Wystawa laureata Grand Prix 47. Biennale Malarstwa Bielska Jesień 2025 / 11.09-25.10
Bielska Jesień to ogólnopolski konkurs sztuki współczesnej, który od ponad 60 lat koncentruje się na malarstwie i promuje nowe osobowości artystyczne. Grand Prix ubiegłorocznej edycji otrzymał artysta Małgorzata Mycek, którego kolorowe prace wywracają do góry nogami stereotypy dotyczące polskiej wsi, płci i tożsamości. Mycek opowiada o pamięci, tożsamości, wspólnocie i doświadczeniu queer. Tej jesieni jego prace znów będą pokazywane w Bielsku-Białej! Indywidualna wystawa w Galerii Bielskiej BWA jest bowiem główną nagrodą dla laureata biennale. Prezentacji towarzyszyć będzie także katalog z tekstami krytycznymi i reprodukcjami prac.

Bielsko-Biała Street Photography Festival / 18-20.09
W kolejny weekend malarstwo ustąpi miejsca fotografii. Bielsko-Biała Street Photography Festival to trzydniowe święto fotografii ulicznej, na które zapraszają Michał „Misiek” Baranowski i Jakub Dobek. W programie znalazły się wystawy, fotospacery, warsztaty, spotkania z fotografami, fotoedycja, konkurs oraz projekcja filmu „Everybody Street” połączona z panelem dyskusyjnym. Do Bielska-Białej przyjadą twórcy z Polski i zagranicy, wśród nich Matt Stuart, który od ponad ćwierć wieku fotografuje ulice Londynu. Mamy też dobrą wiadomość dla tych, którym nie uda się dotrzeć do Bielska w festiwalowy weekend – towarzyszące wydarzeniu wystawy będzie można oglądać do końca września.

Soundesign / 26-28.09
A teraz coś z zupełnie innej beczki – muzycznej. Ostatni weekend września w Bielsku-Białej będzie należał do Soundesign – festiwalu poświęconego muzyce filmowej, muzyce do gier, animacji i seriali, a także – a może przede wszystkim – procesowi jej powstawania. Akcenty zostaną rozłożone po równo. W programie znalazło się miejsce zarówno na muzykę na żywo, jak i spotkania z ludźmi, którzy ją tworzą: kompozytorami, muzykami i twórcami sound designu. Kulminacja festiwalu przypadnie na sobotę. Na scenie pojawi się brytyjski twórca ambientu Roger Eno, znany m.in. ze ścieżek dźwiękowych do filmów „Diuna” Davida Lyncha, „Trainspotting” czy „9 i pół tygodnia”. Jego koncert poprzedzi występ Daniela Blooma – autora muzyki do wielu polskich filmów – któremu na scenie towarzyszyć będzie Gaba Kulka. Dzień wcześniej w programie znalazły się m.in. koncerty zespołów Moskwa i K-2, a także wydarzenia poświęcone muzyce filmowej i animacji. Ostatni dzień festiwalu będzie miał charakter edukacyjny – zaplanowano wykłady i warsztaty.

Program wszystkich wrześniowych wydarzeń w Polskiej Stolicy Kultury 2026 znajdziecie na stronie BB2026.

na zdjęciu: Daniel Bloom, Gaba Kulka / Festiwal Soundesign

Tekst powstał przy współpracy z biurem BB2026 (Bielsko-Biała. Polska Stolica Kultury 2026)