Ultramaryna | 9. Festiwal Dramaturgii Współczesnej Rzeczywistość Przedstawiona

Tegoroczna „Rzeczywistość przedstawiona” zacznie się doprawdy mocnym uderzeniem – „Między nami dobrze jest” to jeden z najciekawszych spektakli ubiegłego sezonu, przez krytyków obwołanego najlepszym od co najmniej półtorej dekady. Na małej przestrzeni ograniczonej białymi ekranami, na których pojawiają się oszczędne i dowcipne projekcje, stłoczono całą Polskę: od Sasa podbierającego ze śmietników Tesco darmowe gazetki ze zdjęciami chińskich produktów, na które i tak ich czytelnicy musieliby wziąć kredyt aż po Lasa dziobiącego na laptopie szóstą wersję scenariusza z nurtu postkina postniepokoju postmoralnego o koniu, co jeździł konno czy innej „cześćtereski”.

Ta Polska ma też naturalnie ogniwa pośrednie: modelki bez pępków, grube baby, co nie wychodzą z domów, żeby każdy na ulicy mógł sobie znaleźć lepszy powód do rzygania, dziewczynki, które nie wierzą babciom, że faktycznie kiedyś „pojechały na ten ich obóz koncentracyjny” i wreszcie babcie wciąż zastygłe w zupełnie innych bajkach i w zupełnie innych Polskach.

Jeszcze silniej groteskowy obraz Polski rysuje Jan Klata, adaptując dramat Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk „Szajba”. Tu kliniczną biel piwnico-domu i studia telewizyjnego zastępuje jadowita żółć sztandarowego kujawskiego produktu – rzepaku, bo i cały spektakl opowiada w witkacowskiej manierze o poprzebieranych w prześcieradła terrorystach wiernych sprawie oderwania Kujaw od kraju kartoflożerców. Spektakl składa się właściwie z samych drażliwych kwestii, lecz traktuje o nich w sposób rozrywający przeponę na strzępy przede wszystkim dlatego, że cały zespół aktorski zaufał Klacie bez reszty i naprawdę poszedł na całość. A co ze swoimi rolami wyprawiają Kinga Preis, Bartosz Porczyk i Anna Ilczuk, tego doprawdy nie da się opisać słowami. Aż chce się, umierając ze śmiechu, krzyczeć z chórem młodocianych „czarnych łebków”: „Kujawy! Kujawy! Jak pięknie jest ginąć dla sprawy!”.

Swoich fanów nie zawiedzie też Anna Augustynowicz. „Rowerzyści” mają wszystkie cechy tradycyjnie przypisywane jej spektaklom: klarowność, zdystansowaną, skupioną grę i ciekawe przemyślenia reżyserki nad tym, co najbardziej podstawowe, które są w stanie wynieść do rangi wybitnego dzieła nawet najbardziej miałki tekst. „Rowerzyści” mają wiele wspólnego z kultowym już „Napisem”. Znów na warsztat wzięto tak zwaną współczesną komedię mieszczańską i znów wiwisekcji poddano myślowe przyzwyczajenia i ograniczenia. Bo niby wszyscy jesteśmy uśmiechnięci, towarzyszy życia zmieniamy w sposób cywilizowany, ze znajomymi dyskutujemy błyskotliwie, a dzieci wychowujemy po partnersku i dziarsko pedałując zmierzamy ku nowym możliwościom, a jednak, jak u Masłowskiej, coś głośno w głowie kołacze, że między nami wcale nie jest dobrze. Nie jest dobrze ani między powichrowanym nastolatkiem Tomkiem i jego matką Franciszką; ani między Franciszką i jej kochankiem Albertem; ani między Albertem i jego przyjacielem Manfredem i... dawnym kochankiem Franciszki. Może nie musi być dobrze. I pewnie nie będzie.

Ostatnim gorąco przeze mnie polecanym spektaklem tegorocznego festiwalu są „Zbombardowani” Sary Kane w reżyserii Marka Kality. Sam reżyser przyznaje, że inspiracją dla niego było przedstawienie „Oczyszczeni” Warlikowskiego, w którym nie ma rozwiązań dosłownych. Podobnie jest u Kality. Wprawdzie zgodnie z tekstem za ścianami toczy się niekończąca się wojna, lecz jej groza nie wypływa z obrazów krwi, wojny czy rozszarpanych wnętrzności, lecz z bezradności ludzkich wraków, ciągnących za sobą ochłapy dusz już nie nadających się do użytku. W tym świecie emocjonalnych zombie każda próba zbudowania jakiejkolwiek silnej relacji musi się skończyć katastrofą. Wręcz sama myśl o niej jest niemożliwa. I to właśnie taka wizja apokalipsy przeszywa do głębi.

tekst: Pola Sobaś-Mikołajczyk | zdjęcie: Kuba Dąbrowski (ze spektaklu „Między nami dobrze jest”)

Program festiwalu:

17.10 sobota
godz. 18.00 > Teatr Nowy
„Między nami dobrze jest” – Dorota Masłowska – Teatr Rozmaitości z Warszawy; reż. Grzegorz Jarzyna. Wyst.: Roma Gąsiorowska, Maria Maj, Rafał Maćkowiak, Adam Woronowicz i in.
bilety 100 zł

Restauracja Impresja (Park Hutniczy 10)
codzienne spotkania i dyskusje z twórcami, muzyka; do 24.10
wstęp wolny

18.10 niedziela
godz. 18.00 > Teatr Nowy
„Dzień Walentego” – Iwan Wyrypajew – Teatr im. Juliusza Osterwy z Gorzowa Wlkp.; reż. Tomasz Zygadło. Wyst.: Anna Seniuk, Beata Chorążykiewicz, Kamila Pietrzak, Paweł Caban
bilety 40 zł i 30 zł

19.10 poniedziałek
godz. 10.00 > Piwnica rysia OPP Nr 2 w Zabrzu (ul. 3. Maja 12)
Kopalnia Dramatu – warsztaty literackie prowadzone przez dramatopisarza Artura Pałygę; do 23.10
wstęp wolny

godz. 16.00 > Piwnica rysia OPP Nr 2 w Zabrzu (ul. 3. Maja 12)
Czytanie Dramatu – prezentacje współczesnych dramatów w wykonaniu młodzieżowych grup teatralnych z Zabrza; do 23.10
wstęp wolny

godz. 17.00 > Demex (ul. Hagera 43)
„Szajba” – Małgorzata Sikorska-Miszczuk – Teatr Polski z Wrocławia; reż. Jan Klata. Wyst: Kinga Preis, Wojciech Ziemiański i in.
bilety 100 zł

20.10 wtorek
godz. 11.00 > Mała Scena Teatru Nowego
projekcje spektakli Teatru Telewizji; do 23.10
wstęp wolny

godz. 17.00 i 20.00 > Teatr Nowy
„Zbombardowani” – Sarah Kane – Teatr Konsekwentny z Warszawy; reż. Marek Kalita. Wyst: Aleksandra Popławska, Krzysztof Franiaczek i in. Spektakl dla dorosłych.
bilety 50 zł i 40 zł

21.10 środa
godz. 19.00 > Teatr Nowy
„Proca” – Nikołaj Kolada – Scena Prezentacje z Warszawy; reż. Romuald Szejd. Wyst.: Cynthia Kaszyńska, Sebastian Cybulski, Bartosz Opania. Spektakl dla dorosłych.
bilety 40 zł i 30zł

22.10 czwartek
godz. 19.00 > Teatr Nowy
„Rowerzyści” – Volker Schmidt – Teatr im. Stefana Jaracza z Łodzi i Teatr Współczesny ze Szczecina; reż. Anna Augustynowicz. Wyst.: Joanna Matuszak, Agnieszka Więdłocha, Beata Zygarlicka, Arkadiusz Buszko i in.
bilety 40 zł i 30 zł

23.10 piątek
godz. 19.00 > Łaźnia Łańcuszkowa (ul. Wolności 408)
„Fotografie” – Janusz Anderman – Teatr im. Heleny Modrzejewskiej z Legnicy; reż. Paweł Kamza
bilety 50 zł i 40 zł

godz. 20.00 > Kino Roma
„Kraków w Zabrzu” – najlepsze filmy 49. Krakowskiego Festiwalu Filmowego
wstęp wolny

Ośrodki edukacyjno-społeczne w Zabrzu
„Smykom rzeczywistość przedstawiona” – miniaturki dramatu przeznaczone dla najmłodszych widzów
wstęp wolny

24.10 sobota
godz. 18.00 > Teatr Nowy
„Brzydal” – Marius von Mayenburg – Teatr Nowy; reż. Rafał Matusz, scenogr. i kostiumy Hanna Szymczak, muzyka Robert Kanaan. Wyst.: Andrzej Kroczyński, Dorota Rusek, Grzegorz Cinkowski, Jacek Wojnicki
bilety 25 zł i 15 zł

godz. 20.30 > Restauracja Impresja (Park Hutniczy 10)
Wieczór poświęcony twórczości Stanisława Bieniasza

25.10 niedziela
godz. 18.00 > Teatr Nowy
zakończenie festiwalu: „Piosenki z Kabaretu Starszych Panów” – recital Joanny Trzepiecińskiej

>>> zobacz stronę festiwalu

Bilety:
karnety na cały festiwal 430 zł