Ta strona używa plików cookies.
Polityka Prywatności    Jak wyłączyć cookies?
AKCEPTUJĘ
wtorek 21.05.19

START
LOKALE
FORUM
BLOGI
zgłoś imprezę   
  ultramaryna.pl  web 
BARBÓRKA 2.0




4 grudnia, jak co roku, tak i teraz Barbórka rozpocznie się uroczystą mszą, a zakończy biesiadą. Kolejne piersi wypną się do orderów, padną setki zapewnień ze strony decydentów, a po miesiącu, kiedy duch Pstrowskiego – mitologicznego przodownika pracy – przestanie unosić się nad moczarami i kominami, wróci rzeczywistość. Narastająca w milczeniu frustracja codziennością, zaklęta w zapomnianych rewirach górniczych osiedli, na których młodzi ludzie grają w golfa.

HISTORIA, LEGENDA I PATRONKA
Barbórka obchodzona 4 grudnia to kluczowy doroczny moment kalendarza górniczego, emblemat naszej tradycji i jeden z jej ostatnich bastionów. W powszechnej świadomości nierozerwalnie związana z Górnym Śląskiem, tak naprawdę trafiła na nasz teren z Austrii, Saksonii i Czech. Co więcej, wiele wątpliwości wśród historyków budzi sam wybór patronki.

„Nie wiemy więc na pewno, dlaczego ją właśnie wybrali górnicy. Wcześniej patronowała ona kilkunastu, jeśli nie kilkudziesięciu zawodom, między innymi artylerzystom i kamieniarzom. Najbardziej przekonująca jest hipoteza, iż zadecydowało tu znaczne rozpowszechnienie kultu św. Barbary jako patronki dobrej śmierci” – tłumaczy Jacek Okoń, kustosz, kierownik Działu Kultury Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, sekretarz redakcji Zeszytów Naukowych „Górnik Polski”.

Obecny sposób świętowania Barbórki utrwalił się II połowie XIX wieku i w formie niemal niezmienionej funkcjonuje do dzisiaj.

„Górnośląski ceremoniał górniczego święta rozpoczynał się od zbiórki wszystkich pracowników, ubranych w stroje galowe, na dziedzińcu kopalni, skąd w uroczystym pochodzie z orkiestrą i pocztami sztandarowymi maszerowano do kościoła, w którym zamówiona została wcześniej msza św. w intencji górników i ich rodzin. Po mszy górnicy wracali na kopalnię, gdzie w cechowni następowała wypłata zysków, dokonywano przeszeregowań, awansów i przyjmowano do stanu górniczego tych kandydatów, którzy zasłużyli na ten zaszczyt. (...) Pozostałą część dnia spędzano na biesiadach i potańcówkach organizowanych na mieście” – informuje Jacek Okoń.

W tym roku też przemaszeruje orkiestra górnicza po Nikiszowcu i Bytomiu, będzie msza w kościele, akademie, mianowania, honorowe odznaczenia i biesiada. Nie będzie tylko programowego entuzjazmu i pierwszych władz w pierwszych rzędach. Czy zatem na naszych oczach, tańcząc raz do roku 4 grudnia, pada na glinianych nogach kolos górniczego etosu?

PIERWSZY TOWARZYSZ I PRZYWILEJ
Dawniej, jeszcze przed wojną, Barbórka służyła integracji górniczego stanu i podkreślała odrębność oraz wyjątkowość górniczej braci, przynależność do ekskluzywnego towarzystwa w łaskach św. Barbary, specjalistki od dobrej śmierci.

Wraz z przeszacowaniem wszystkich wartości, jakie usiłował nam zaaplikować PRL, usiłowano też przewartościować etos górniczy. Towarzysz Gierek, górnik z zawodu, postanowił przekuć stary górniczy etos w pewien podtyp lansowanego przez władzę ludową nowego robotniczo-chłopskiego etosu świeckiego. Górnictwo miało być dumą i motorem socjalistycznej gospodarki, a efekty pracy górnika sztandarowym towarem eksportowym przyszłej „drugiej Japonii”. Odtąd górnicy mieli czuć się wyjątkowi nie ze względu na codzienne obcowanie ze św. Barbarą, ale z powodu chodów u Pierwszego Sekretarza. Przy czym, o ile Barbara oferowała im tylko dobrą śmierć, Pierwszy Sekretarz zapewniał przynależność do wybranej kasty najlepiej opłacanych i najbardziej uprzywilejowanych robotników, wysokie płace i wcześniejsze emerytury. Wynosił górnika na piedestały i wprowadzał na stadiony.

ASFALT, MUZEUM I POLONISTKA
Dzisiaj Śląsk, który szklanymi biurowcami i łagodnym asfaltem dróg szybkiego ruchu toruje sobie drogę do Europy i aglomeracji ma z górniczym etosem problem. Najprostszym rozwiązaniem byłoby upchnięcie go w kącie skansenu i otoczenie troskliwą opieką emerytowanych polonistek. To zbyt oczywiste powiedzieć: nie tędy droga, że przodku tak po prostu z uprzejmością obiadków proszonych nie można mieć w tyłku.

„My tu zawsze byliśmy i będziemy, na ścianie albo na emeryturze. Ja wiem, że są nowe czasy i młodzi zamiast do kopalni, to jadą do Londynu, ale nie pozwolimy o sobie zapomnieć. Umie sobie pani wyobrazić Śląsk bez górnika i bez kopalni?” – pyta Karol Szymoniok, górnik dołowy z zamkniętej Kopalni Pstrowski w Zabrzu.

Przed oblaniem górniczej braci mosiądzem i obsypaniem go kwiatami trzeba, bo nie wypada by wypadało, szukać nowych form dla Śląska, które zachowają jego autentyczność, autonomiczność i atrakcyjność, tkwiące w poprzemysłowym krajobrazie i ciągle jeszcze żywym etosie górniczym.

„Uważam, że najlepszym rozwiązaniem jest adaptacja i modernizacja terenów i obiektów postindustrialnych na nowe dzielnice miasta z miejscem do mieszkania i pracy – to żadna nowość. Parki i muzea przemysłowe są także jednym z rozwiązań, ale to bardziej dla turystów niż mieszkańców Śląska. W nowych dzielnicach powinny być lofty, biura, urzędy, sklepy, kluby... Normalne życie jak w innych częściach miasta” – mówi Marcin Doś, Dosiu, członek takich kolektywów, jak Będzin Beat czy Towarzystwo Obrońców Zabytków Industrialnych (T.O.Z.I.).

POTENCJAŁ, ADRENALINA I REJTAN
Uprawianie martyrologii zostawmy scenarzystom „Serca z węgla II” i nie dajmy się zwieść – Śląsk ma potencjał i nadal wyzwala adrenalinę. Żelazne sieroty dogorywających kopalń i nierozerwalnie z nimi związany los górnika znajdują nowy target. Na Śląsk zjeżdżają się artyści z całego kraju, a nawet zza granicy. Zafascynowani przemysłem i dokonującymi się u nas zmianami nadają górniczej i przemysłowej tradycji naszego regionu zupełnie nowy wymiar.

„Śląsk to miejsca realne, ale tak naprawdę nierzeczywiste, ukazujące ślad zapomnianej i obecnie niedocenianej działalności. To niezwykle pociągająca dla fotografa lub filmowca postindustrialna planeta, na której kiedyś ‘było sobie życie’ i gdzie wszelkie ‘wspomnienie jest teraźniejszością’. Jednak to nie smutek stanowi źródło mojego zachwytu, przecież to nie kolejny film pana i pani Krauze. Prędzej ludzkie historie i zależności otoczone ‘pejzażem księżycowym’” – mówi Michał Kawecki, asystent w Katedrze Fotografii i Intermediów Wydziału Grafiki krakowskiej ASP, aktualnie realizujący projekt o Bobrku.

Coraz większe rzesze przemysłowych fanatyków i śląskich ambasadorów wykorzystują zastane rewiry i adaptują postindustrialne przestrzenie dla nowych projektów, takich jak turbogolf czy industrial toury. Powstają specjalne serwisy internetowe i organizacje, jak Towarzystwo Obrońców Zabytków Industrialnych, działa Galeria Szyb Wilson, powstała w budynkach po cechowni i łaźni szybu Wilson kopalni KWK Wieczorek, bytomska Kronika organizuje kolejne wystawy i eventy, architekt Przemo Łukasik w budynku lampiarni dawnych Zakładów Górniczo-Hutniczych „Orzeł Biały” w Bytomiu zrobił pierwszy w Polsce loft.

„Siła śląskiej mocy przyciągania wyraża się ilością obiektów poprzemysłowych, nie tylko fabryk, ale także i kolonii robotniczych. To była cała infrastruktura społeczna, w której żył i pracował człowiek. To jest swego rodzaju oryginalność tego regionu, która może przyciągnąć ludzi z zewnątrz, nie tylko by zainwestować, ale i zamieszkać. Bo co Śląsk może zaoferować? Czym zainteresować? Czym się wyróżnić? Zapytaj ludzi z innych regionów, z czym Górny Śląsk im się kojarzy – tylko z przemysłem. Dla mnie to naturalne, że powinniśmy pielęgnować wszelkie poprzemysłowe pozostałości. Cieszy mnie fakt, że coraz więcej ludzi zaczyna to rozumieć i jest lepiej niż kilka lat temu” – mówi Dosiu.

Się dzieje, możemy powiedzieć, poprawiając z zadowoleniem klapy marynarki, ale musimy jednak z determinacją Rejtana bronić Śląska, by nie stał się kolejną chwilową atrakcją z półki kuchni fusion, górniczy etos muzealnym bibelotem, a Barbórka landszaftowym karnawałem na użytek niemieckich turystów. Pomożecie?

tekst: Aga Starzyńska | zdjęcie: Juliusz Sokołowski

na zdjęciu: Bolko Loft mh1, projekt i mieszkanie Przemo Łukasika








KOMENTARZE:

nie ma jeszcze żadnych wypowiedzi....


SKOMENTUJ:
imię/nick:
e-mail (opcjonalnie):
wypowiedz się:
wpisz poniżej dzień tygodnia zaczynający się na literę s:
teksty
SKORUP: Kręcę się wokół swojskości
Skorup od kilkunastu lat stoi na straży oryginalności nie tylko śląskiego, ale i polskiego rapu. Jest piewcą zwycz... >>>

BARTO’CUT12: Trzeba mieć otwartą głowę
Ten niespełna 22-letni raper i producent z Jastrzębia-Zdroju to niezwykle barwna postać na śląskiej scenie rapowej... >>>

ŚLĄSK I ZAGŁĘBIE OCZAMI REPORTERÓW
Jak opowiadać o Śląsku i Zagłębiu tak, by nie powielać stereotypów i uniknąć publicystycznego gołosłowia? Czy da się... >>>

ANNA KRZTOŃ: Komiksowe życiowe historie
Jak się robi dobry komiks? Nie wystarczy tylko umieć ładnie rysować. Trzeba też być wnikliwym obserwatorem otoczenia... >>>

ANDRZEJ TOBIS: Zasadnicza jest kwestia spojrzenia
Andrzej Tobis jest malarzem konceptualnym, który równie dobrze sprawdza się jako fotograf. Powiedział kiedyś: ̶... >>>

DOMINIKA KOSZOWSKA: Utrwalić chwile ulotne
Dominika Koszowska w zeszłym roku zdobyła 23 nagrody i wyróżnienia głównie w międzynarodowych i prestiżowych konkurs... >>>

ALEKSANDER NOWAK: Lubię muzykę, która działa
Aleksander Nowak jest niedawnym laureatem nagrody Paszport „Polityki”, ale paszport do świata muzyki zdo... >>>
po imprezie
Ostatnio dodane | Ostatnio skomentowane
Off Festival 2018
10.08.2018
Festiwal Tauron Nowa Muzyka 2018
2.07.2018
Off Festival 2017
8.08.2017
Festiwal Tauron Nowa Muzyka 2017
7.07.2017
Gorillaz
20.06.2017
Podziel się z resztą świata swoimi uwagami, zdjęciami, filmami po imprezach.
o nas | kontakt | reklama | magazyn | zgłoś błąd na stronie | © Ultramaryna 2001-2019, wszystkie prawa zastrzeżone      
hacklink panel hacklink hacklink panel hacklink satış istanbul evden eve nakliyat instagram takipçi hilesi wordpress seo wso shell hacklink satış hacklink hacklink satış instagram takipçi satın al instagram free followers free followers for instagram instagram takipçi instagram takipçi free instagram followers instagram takipçi kasma instagram beğeni hilesi cheat follower for instagram instagram giriş instagram free follower Zonguldak Escort Escort Samsun Samsun Escort Mersin Escort Malatya Escort Kayseri Escort Kayseri Escort Bayan Gaziantep Escort Gaziantep Escort Bayan Escort Gaziantep Eskisehir Escort Eskişehir Escort Bayan Bursa Escort Bursa Escort Bayan Bursa Escort Beylikdüzü Escort Beylikdüzü Escort Escort Beylikdüzü Beylikdüzü Escort Antalya Escort Bayan Antalya Escort Alanya Escort Escort Alanya Adana Escort Escort Malatya Alanya Escort Konya Escort Bodrum Escort Kuşadası Escort Hatay Escort Gaziantep Escort Adana Escort Kıbrıs escort bayan Girne escort Bursa Escort Cami Halıları Promosyon ürünleri çiğköfte Cami Halıları Cami Halıları